Veel veiligheidsmanagers en werfleiders gebruiken de termen brandwacht en veiligheidswacht door elkaar. Dat is begrijpelijk, want beide profielen houden toezicht bij risicovolle werkzaamheden en delen een aantal basisopleidingen. Toch zijn het twee duidelijk verschillende functies, met elk hun eigen takenpakket, certificaten en inzetgebied. In dit artikel leggen we het verschil concreet uit.
Wat hebben beide profielen gemeenschappelijk?
Bij Kubus Safety zijn alle veiligheidsprofessionals minimaal Nederlandstalig en beschikken ze over een VCA VOL — de zwaarste variant van het VCA-certificaat, vereist voor wie zelfstandig werkt in risicovolle omgevingen. Dat is de gemeenschappelijke basis. Vanaf daar splitsen de profielen zich op naargelang de specifieke certificaten en bevoegdheden.
Wat is een brandwacht?
Een brandwacht heeft bovenop de basisvereisten de opleidingen AV011 en AV012 gevolgd. AV011 is de erkende brandwachtopleiding voor industriële veiligheid. AV012 richt zich op het correct gebruik van kleine blusmiddelen. Samen geven deze twee certificaten de brandwacht de bevoegdheid om toezicht te houden bij alle situaties met verhoogd brandrisico.
Concreet wordt een brandwacht ingezet bij heetwerk zoals lassen, slijpen of snijbranden, bij tijdelijke uitval van branddetectie- of blusinstallaties, en op bouwwerven of bij industriële onderhoudswerken waar brandgevaar aanwezig is. Hij controleert de werkomgeving vóór de start, houdt permanent toezicht tijdens de werkzaamheden en blijft aanwezig gedurende de verplichte nawakttijd na afloop — want smeulende branden kunnen lang na het heetwerk pas oplaaien.
Zoals we uitlegden in onze blog over wanneer een brandwacht wettelijk verplicht is, volgt die verplichting in de meeste gevallen rechtstreeks uit de risicoanalyse die je als werkgever of opdrachtgever verplicht moet uitvoeren.
Wat is een veiligheidswacht?
Een veiligheidswacht beschikt naast VCA VOL ook over IS081 en IS007. IS081 is het certificaat voor adembescherming, IS007 de erkende opleiding voor veiligheidswacht in besloten ruimten. Die twee extra certificaten maken het verschil: ze geven de veiligheidswacht de specifieke bevoegdheid om toezicht te houden bij werken in besloten ruimten zoals tanks, silo’s, reactoren, leidingen en kelders.
De veiligheidswacht staat permanent aan de toegang van de werkzone. Hij controleert werkvergunningen en gasvrijverklaringen, voert doorlopende gasmetingen uit tijdens de werken, registreert wie de besloten ruimte betreedt en verlaat, bewaakt de persoonlijke beschermingsmiddelen en reddingsuitrusting, en grijpt onmiddellijk in bij elk incident. Zonder een gecertificeerde veiligheidswacht mag een besloten ruimte in België niet betreden worden.
Het concrete verschil in één zin
De brandwacht staat naast de lasser op de werf. De veiligheidswacht staat aan de toegang van de tank waarin die lasser werkt.
Kunnen beide functies gecombineerd worden?
Ja. Wanneer een medewerker zowel AV011, AV012, IS081 als IS007 op zak heeft — wat bij Kubus Safety het geval is voor onze veiligheidswachten — kan die persoon in bepaalde situaties beide rollen opnemen. Bij heetwerk in of nabij een besloten ruimte, wat regelmatig voorkomt in de industrie en petrochemie, zijn beide risico’s immers tegelijk aanwezig. Of die combinatie mogelijk is, hangt af van de complexiteit van de opdracht en de eisen van de site. We bekijken dit altijd geval per geval.
Welk profiel heb jij nodig?
Gaat het om heetwerk, uitgevallen brandinstallaties of brandrisico’s op de werf? Dan heb je een brandwacht nodig.
Gaat het om werken in een besloten ruimte? Dan heb je een veiligheidswacht nodig.
Zijn beide risico’s aanwezig? Neem dan contact op met Kubus Safety. We analyseren je situatie en leveren het juiste profiel — gecertificeerd, Nederlandstalig en binnen twee uur op locatie. Vraag een vrijblijvende offerte aan.
