Veilig werken begint bij de juiste bescherming. Denk aan een helm op de bouwplaats, handschoenen bij het hanteren van gevaarlijke stoffen of een masker in een besloten ruimte. Al die hulpmiddelen vallen onder persoonlijke beschermingsmiddelen, kortweg PBM. Maar wat betekent dat nu precies, welke soorten bestaan er en hoe weet je wanneer ze verplicht zijn? In deze blog nemen we je stap voor stap mee.
Wat zijn persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)?
Persoonlijke beschermingsmiddelen, vaak afgekort als PBM, zijn alle middelen die je draagt om jezelf te beschermen tegen risico’s op de werkvloer. In het Engels hoor je vaak de term PPE (Personal Protective Equipment) – dat is exact hetzelfde.
Het gaat dus niet om machines of collectieve voorzieningen, maar echt om alles wat een werknemer zelf aantrekt of gebruikt. Denk aan een helm, een veiligheidsbril of stevige veiligheidsschoenen.
Volgens de Belgische Codex Welzijn op het Werk heeft een werkgever de plicht om PBM te voorzien wanneer risico’s niet volledig kunnen worden weggenomen met andere maatregelen. Werknemers hebben op hun beurt de verantwoordelijkheid om die bescherming correct te dragen en te onderhouden.
Lees hier meer over de wetgeving rond PBM op werk.belgie.be.
Voorbeelden van persoonlijke beschermingsmiddelen
Persoonlijke beschermingsmiddelen bestaan in alle vormen en maten. Ze worden altijd gekozen in functie van de risico’s die iemand loopt tijdens het werk. Dit zijn de meest voorkomende categorieën:
- Hoofdbescherming – helmen die beschermen tegen vallende objecten of stoten.
- Oog- en gelaatsbescherming – veiligheidsbrillen en gelaatsschermen tegen rondvliegende deeltjes of spatten.
- Gehoorbescherming – oordoppen of oorkappen die gehoorschade voorkomen in een lawaaierige omgeving.
- Ademhalingsbescherming – maskers of ademluchttoestellen die beschermen tegen stof, dampen of gevaarlijke gassen.
- Handbescherming – verschillende soorten handschoenen, afhankelijk van de risico’s (snijvast, hittebestendig, chemisch bestendig, …).
- Voetbescherming – veiligheidsschoenen met stalen neuzen of antislipzolen.
- Lichaamsbescherming – reflecterende hesjes, overalls of brandwerende kledij.
- Valbeveiliging – harnassen, vallijnen en andere systemen die gebruikt worden bij werken op hoogte.
In de praktijk verschilt de focus vaak per sector. In de bouw zijn helmen en veiligheidsschoenen standaard, terwijl in de petrochemie ademhalingsbescherming en beschermende kledij veel vaker centraal staan.
PBM pictogrammen uitgelegd
Overal waar persoonlijke beschermingsmiddelen verplicht zijn, kom je blauwe ronde pictogrammen tegen. Ze zijn ontworpen om in één oogopslag duidelijk te maken welke bescherming je moet dragen.
Gehoorbescherming verplicht
Dit pictogram geeft aan dat gehoorbescherming verplicht is. Op plaatsen waar het geluidsniveau schadelijk kan zijn, zoals bij zware machines, moeten oordoppen of oorkappen gedragen worden om gehoorschade te vermijden.
Oogbescherming verplicht
Dit symbool toont dat het dragen van een veiligheidsbril of andere oogbescherming verplicht is. Het voorkomt letsels door rondvliegende deeltjes, chemische spatten of sterke lichtstralen.
Ondoorzichte bril verplicht
Dit pictogram wijst erop dat ondoorzichtige oogbescherming gedragen moet worden. Deze speciale brillen beschermen tegen intens licht, straling of andere risico’s die gewoon glas niet kan tegenhouden.
Veiligheidsschoenen verplicht
Wanneer dit symbool zichtbaar is, zijn veiligheidsschoenen verplicht. Ze beschermen de voeten tegen vallende objecten, scherpe materialen of zware lasten.
Veiligheidshandschoenen dragen
Dit pictogram geeft aan dat handschoenen gedragen moeten worden. Ze beschermen tegen snijwonden, chemische stoffen of andere risico’s die de handen kunnen beschadigen.
Beschermende kleding dragen
Dit symbool verplicht werknemers beschermende kleding te dragen, zoals overalls of speciale werkkledij. Het doel is bescherming van het hele lichaam tegen vuil, chemicaliën of andere gevaren.
Gezichtsbescherming verplicht
Hier geeft het pictogram aan dat gezichtsbescherming zoals gelaatsmaskers of spatschermen verplicht is. Dit voorkomt verwondingen door rondvliegende deeltjes, spatten of hitte.
Veiligheidshelm verplicht
Dit symbool maakt duidelijk dat een helm verplicht is. Het is een basismaatregel op bouwplaatsen en andere werklocaties waar er risico is op vallende objecten of stoten tegen harde oppervlakken.
Veiligheidshesje verplicht
Dit pictogram geeft aan dat een reflecterend hesje gedragen moet worden. Het verhoogt de zichtbaarheid, bijvoorbeeld bij werken langs de weg of in slecht verlichte omgevingen.
Mondkapje verplicht
Waar dit symbool zichtbaar is, moet een mondmasker gedragen worden. Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn in ziekenhuizen of om verspreiding van virussen te beperken.
Ademhalingsbescherming verplicht
Dit pictogram verplicht het gebruik van ademhalingsbescherming. Het wordt toegepast op plaatsen waar schadelijke stoffen of ongezonde lucht aanwezig kunnen zijn.
Valbescherming verplicht
Het symbool geeft aan dat valbeveiliging verplicht is. Het wordt gebruikt op werkplekken met valgevaar, zoals bij werken op hoogte of in constructies.
Lasmasker verplicht
Dit pictogram verplicht werknemers een lasmasker te dragen. Het voorkomt oog- en gelaatsletsel door lasstraling, vonken en hete metaaldeeltjes.
Oogbescherming voor kinderen verplicht
Dit symbool geeft aan dat kinderen verplicht oogbescherming moeten dragen. Omdat hun ogen extra kwetsbaar zijn, is dit essentieel bij activiteiten met risico op letsels.
Veiligheidsschort verplicht
Hier geeft het pictogram aan dat een schort gedragen moet worden. Dit wordt vaak gebruikt in laboratoria of keukens om de drager te beschermen tegen vloeistoffen of vuil.
Antistatische schoen verplicht
Dit symbool toont aan dat antistatische schoenen verplicht zijn. Ze voorkomen de opbouw van statische elektriciteit, die gevaarlijk kan zijn in bepaalde werkzones of voor gevoelige apparatuur.
Luchttoevoer
Dit pictogram duidt aan dat luchttoevoer verplicht is tijdens bepaalde werkzaamheden of noodsituaties. Het zorgt voor voldoende ademlucht en voorkomt gevaarlijke omstandigheden.
Autonoom ademhalingstoestel verplicht
Dit symbool verplicht het gebruik van een onafhankelijk ademhalingstoestel. Het wordt gebruikt in omgevingen waar giftige of zuurstofarme lucht aanwezig kan zijn.
Rollersportuitrusting verplicht
Dit pictogram betekent dat beschermende rollersportuitrusting verplicht is. Het verkleint de kans op verwondingen bij valpartijen tijdens sporten zoals skaten of rolschaatsen.
Reddingsvest verplicht
Dit symbool verplicht het dragen van een reddingsvest. Het wordt toegepast op schepen of in wateromgevingen om verdrinking te voorkomen.
Conclusie
Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn onmisbaar op elke werkvloer waar risico’s aanwezig zijn. Ze vormen de laatste verdedigingslijn tegen ongevallen en zorgen ervoor dat werknemers hun job veilig en met vertrouwen kunnen uitvoeren. Van helm tot veiligheidsschoenen en van handschoenen tot valbeveiliging – elk PBM speelt zijn eigen rol in het beschermen van mensenlevens.
Bij Kubus Safety weten we dat veilig werken begint met kennis én de juiste uitrusting. Daarom bieden we opleidingen en ondersteuning rond het correct gebruik van PBM, zodat je team niet alleen beschermd is, maar ook weet waarom dat zo belangrijk is.
Wil je meer weten over hoe wij jouw organisatie kunnen helpen met veiligheidstrainingen en PBM? Neem contact met ons op en we bekijken samen de mogelijkheden.
